ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ
Τρόπος διεξαγωγής Προαγωγικών – Απολυτήριων Εξετάσεων στο Γυμνάσιο
Νεοελληνική Γλώσσα και
Γραμματεία, Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία, Ιστορία
Π.Δ 319/2000 (ΦΕΚ 261 27-11-2000)
https://docs.google.com/file/d/0B1A85ZrjsK3vY1A3VkFWamwybzQ/edit?usp=sharing
Οι Κλάδοι του μαθήματος της Νεοελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας στο Γυμνάσιο
ορίζονται ως ακολούθως :
α. Νεοελληνική Λογοτεχνία και
β. Γλωσσική Διδασκαλία.
Οι Κλάδοι του μαθήματος της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας στο
Γυμνάσιο ορίζονται ως ακολούθως :
α. Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και
β. Αρχαία Ελληνικά Κείμενα από μετάφραση.
Νεοελληνική Λογοτεχνία :
Οι μαθητές απαντούν σε τέσσερις ερωτήσεις που
αφορούν σε πεζό ή ποιητικό κείμενο (ολόκληρο ή απόσπασμα) διδαγμένο στην οικεία
τάξη. Η κάθε ερώτηση μπορεί να αναλύεται σε δύο ισοδύναμα υποερωτήματα τα οποία
προέρχονται από την ίδια θεματική ενότητα.
Οι ερωτήσεις αναφέρονται:
Ερώτηση 1η. Στο περιεχόμενο του κειμένου (κατανόηση ή ερμηνεία ή σύντομη
αποτίμηση φράσεων / τμημάτων του κειμένου ή περίληψη).
Ερώτηση 2η . Στη δομή του κειμένου (μορφοποίηση παραγράφων ή θεματικές ενότητες
ή αφηγηματικές τεχνικές).
Ερώτηση 3η . Στη γλωσσική αποτίμηση του κειμένου. Η ερώτηση αναλύεται σε δύο
ισοδύναμα υποερωτήματα :
α. κύρια γνωρίσματα ή ιδιοτυπίες στη γλώσσα και την έκφραση κ.ά.
β. σχήματα λόγου (εικόνες, μεταφορές κ.ά).
Ερώτηση 4η. Στην αξιολογική κρίση του συγκεκριμένου κειμένου. Η ερώτηση
εναλλακτικά μπορεί να περιλαμβάνει :
- χαρακτηρισμούς προσώπων ή και καταστάσεων,
- εντοπισμό ή και παραλληλισμό αξιών και ιδεών που έχουν σχέση με την εποχή του
έργου και τη βιωματικότητα των μαθητών/τριών
- σύγκριση με άλλα έργα του ίδιου συγγραφέα ή άλλων συγγραφέων της εποχής ή της
Σχολής (μόνο για τη Γ` τάξη Γυμνασίου)
Οι ερωτήσεις είναι ισοδύναμες και βαθμολογούνται
με πέντε (5) μονάδες η κάθε μία (4X5=20).
Γλωσσική Διδασκαλία :
Για την εξέταση στη Γλωσσική Διδασκαλία δίνεται
στους/στις μαθητές/τριες ένα κείμενο (ή απόσπασμά του), φωτοτυπημένο από το
σχολικό ή άλλο βιβλίο ή από εφημερίδα ή περιοδικό ή ένα κείμενο ειδικά
τροποποιημένο για τις ανάγκες της αξιολόγησης. Το κείμενο ανταποκρίνεται στην
αντιληπτική ικανότητα των μαθητών της συγκεκριμένης τάξης και σχετίζεται με
τους θεματικούς κύκλους οι οποίοι περιέχονται στα αντίστοιχα σχολικά βιβλία. Το
κείμενο αυτό είναι δυνατόν να συνοδεύεται από σκίτσα ή άλλες εικόνες που
αναφέρονται στη συγκεκριμένη θεματική. Οι μαθητές καλούνται :
1. Να απαντήσουν σε τέσσερις (4) ερωτήσεις διαφόρων τύπων με τις οποίες
ελέγχεται η ικανότητα των μαθητών/τριών
α. στην κατανόηση του κειμένου με απάντηση σε μία ερώτηση για το περιεχόμενο
του κειμένου ή με την περιληπτική απόδοση του με 50-80 λέξεις
β. στην αναγνώριση της οργάνωσης του κειμένου (σύνδεση προτάσεων ή παραγράφων,
διαρθρωτικές λέξεις, τρόποι ανάπτυξης παραγράφων κ.λ.π.)
γ. στην αναγνώριση της λειτουργίας των μορφοσυντακτικών δομών – φαινομένων που
έχουν διδαχθεί και που σχετίζονται με τους επικοινωνιακούς στόχους του κειμένου
δ. στην αξιοποίηση του λεξιλογίου του κειμένου (συνώνυμα, αντώνυμα, σημασία
λέξεων κ.λ.π.)
2. Να συντάξουν ένα κείμενο 2-3 παραγράφων σε θέμα σχετικό με το περιεχόμενο
του κειμένου που επεξεργάστηκαν, ενταγμένο σε επικοινωνιακό πλαίσιο. Το πρώτο
μέρος της εξέτασης βαθμολογείται με 10 μονάδες [δηλαδή τέσσερις (4) ερωτήσεις Χ
2,5 μονάδες]. Το δεύτερο μέρος της εξέτασης (παραγωγή κειμένου) βαθμολογείται
επίσης με 10 μονάδες.
Ο τρόπος εξέτασης της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας
και Γραμματείας κατά Κλάδο του μαθήματος ορίζεται, καταργουμένων των διατάξεων
της παραγράφου 1 του άρθρου 4 του Π.Δ. 294/80 (ΦΕΚ 81 Α), του άρθρου 4 του Π.Δ.
451/93 (ΦΕΚ 187 Α) και του άρθρου 1 του Π.Δ. 77/99 (ΦΕΚ 91 Α), ως ακολούθως :
Αρχαία Ελληνική Γλώσσα :
1. Στην Α` τάξη Γυμνασίου δίνεται στους μαθητές
ένα από τα διδαγμένα κείμενα, -χωρίς το εισαγωγικό σημείωμα και τα γλωσσικά
σχόλια του βιβλίου που το συνοδεύουν και ζητούνται να απαντηθούν:
α) Δύο (2) ασκήσεις γραμματικής που βαθμολογούνται με δυόμισι (2.5) μονάδες η
καθεμία [σύνολο πέντε (5) μονάδες].
β) Μία (1) άσκηση συντακτικού που βαθμολογείται με δύο (2) μονάδες.
γ) Δύο (2) ασκήσεις λεξιλογικές – σημασιολογικές που βαθμολογούνται με δυόμισι
(2.5) μονάδες η καθεμία [σύνολο πέντε (5) μονάδες].
δ) Δύο (2) ερωτήσεις κατανόησης περιεχομένου που βαθμολογούνται με τέσσερις (4)
μονάδες η καθεμία [σύνολο οκτώ (8) μονάδες].
Οι ερωτήσεις αυτές μπορούν να αναλύονται σε δύο ισοδύναμα υποερωτήματα η κάθε
μία.
2. Στη Β` τάξη Γυμνασίου δίνεται στους μαθητές ένα από τα διδαγμένα κείμενα,
χωρίς το εισαγωγικό σημείωμα και τα γλωσσικά σχόλια του βιβλίου που το
συνοδεύουν, και ζητούνται να απαντηθούν:
α) Δύο (2) ασκήσεις γραμματικής που βαθμολογούνται με δυόμισι (2.5) μονάδες η
καθεμία [σύνολο πέντε (5) μονάδες].
β) Δύο (2) ασκήσεις συντακτικού που βαθμολογούνται με δυόμισι (2.5) μονάδες η
καθεμία [σύνολο πέντε (5) μονάδες].
γ) Δύο (2) ασκήσεις λεξιλογικές που βαθμολογούνται με δύο (2) μονάδες η καθεμία
[σύνολο τέσσερις (4) μονάδες].
δ) Τρεις (3) ερωτήσεις περιεχομένου από τις οποίες :
- δύο αναφέρονται στην κατανόηση του κειμένου που δίνεται για εξέταση και
- μία ζητεί τη σύγκριση σύντομου παράλληλου κειμένου (από αυτά των οποίων έχει
γίνει σχετική επεξεργασία κατά τη διδακτική διαδικασία) με το εξεταζόμενο.
Κάθε επιμέρους ερώτηση βαθμολογείται με δύο (2) μονάδες (2χ3=6).
3. Στη Γ` τάξη δίνεται στους μαθητές ένα (1) από τα διδαγμένα κείμενα, χωρίς το
εισαγωγικό σημείωμα και τα γλωσσικά σχόλια, αυτούσιο ή διασκευασμένο, και
ζητούνται:
α) Η μετάφραση 8-10 στίχων του, η οποία βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες.
β) Δύο (2) ασκήσεις γραμματικής, οι οποίες βαθμολογούνται με δύο (2) μονάδες η
καθεμία [σύνολο τέσσερις (4) μονάδες],
γ) Δύο (2) ασκήσεις συντακτικού, οι οποίες βαθμολογούνται με δύο (2) μονάδες η
καθεμία [σύνολο τέσσερις (4) μονάδες].
δ) Δύο (2) ασκήσεις λεξιλογικές – σημασιολογικές, οι οποίες βαθμολογούνται με
δύο (2) μονάδες η καθεμία [σύνολο τέσσερις (4) μονάδες].
ε) Δύο (2) ασκήσεις κατανόησης περιεχομένου. Από αυτές η μία μπορεί να ζητεί τη
σύγκριση σύντομου παράλληλου κειμένου (από αυτά των οποίων έχει γίνει σχετική
επεξεργασία κατά τη διδακτική διαδικασία) με το εξεταζόμενο. Οι απαντήσεις
βαθμολογούνται με δύο (2) μονάδες η καθεμία [σύνολο τέσσερις (4) μονάδες].
Αρχαία Ελληνικά Κείμενα από
μετάφραση :
Δίνεται διδαγμένο κείμενο (20-30 στίχων) σε φωτοτυπία και οι μαθητές καλούνται
να απαντήσουν σε τέσσερις ερωτήσεις :
Ερώτηση 1η. Αφορά στο γραμματειακό είδος και το συγγραφέα του κειμένου την
εποχή και το έργο του συγγραφέα). Η ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4)
μονάδες.
Ερώτηση 2η . Αφορά στο περιεχόμενο του κειμένου που εξετάζεται (κατανόηση ή
σύντομη αποτίμηση φράσεων ή τμημάτων του κειμένου ή διερεύνηση θεμάτων-
προβλημάτων ή περίληψη). Η ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες.
Ερώτηση 3η. Αφορά στη δομή του κειμένου και μπορεί να αναλύεται σε δύε
ισοδύναμα υποερωτήματα. όπως :
α. Χωρισμός σε μικρότερες ενότητες με κριτήρια αφηγηματικά ή θεματικά και
απόδοση πλαγιότιτλων.
β. Εντοπισμός και αξιολόγηση του ρόλου των εκφραστικών -τρόπων αφηγηματικής και
περιγραφικής τεχνικής :
- οπτική της αφήγησης (πρωτοπρόσωπη, τριτοπρόσωπη, μικτή)
- διάλογος, μονόλογος, ειρωνεία, σχόλιο
- λειτουργία του χρόνου (προοικονομίες και επιβραδύνσεις)
- σχήματα λόγου (παρομοίωση, μεταφορά κ.ά)
Η ερώτηση βαθμολογείται με έξι (6) μονάδες (3+3).
Ερώτηση 4η . Μπορεί να αναλύεται σε δύο ισοδύναμα υποερωτήματα που αναφέρονται:
α) σε χαρακτηρισμούς προσώπων (στάσεις, σκέψεις, δράσεις, συναισθήματα. αξίες,
ιδέες, συμπεριφορά των προσώπων του κειμένου και αντίκτυπος στα άλλα κειμενικά
πρόσωπα).
β) σε συγκέντρωση, ταξινόμηση και αξιολόγηση στοιχείων του πολιτισμού που
εντοπίζονται στο κείμενο (θεσμοί, ήθη και έθιμα, αξίες, ιδέες, οικονομία, υλικά
αγαθά, κ.ά.) ή στη σύγκριση ενός παράλληλου κειμένου με το κύριο κείμενο όσον
αφορά ιδέες, αξίες ή στάσεις και συμπεριφορά προσώπων που εντοπίζονται σ` αυτά.
Η σύγκριση μπορεί να ζητηθεί μόνο στη Γ` τάξη Γυμνασίου, όπου οι μαθητές/τριες
καλούνται να μελετήσουν τα κείμενα και να δημιουργήσουν το δικό τους κείμενο σε
80-120 λέξεις σε προσεγμένο – γλωσσικά και ορθογραφικά – λόγο. Η ερώτηση
βαθμολογείται με έξι (6) μονάδες (3+3).
Ιστορία:
Ο τρόπος εξέτασης του μαθήματος της Ιστορίας στο
Γυμνάσιο ορίζεται, τροποποιουμένης ως προς αυτό το μάθημα της διάταξης της
περίπτωσης ΙΑ` του άρθρου 3 του Π.Δ. 508/77 (ΦΕΚ 161 Α), ως ακολούθως :
Δίνονται δύο ομάδες ερωτήσεων Α και Β. Η ομάδα Α περιλαμβάνει πέντε ερωτήσεις
από τις οποίες οι μαθητές/τριες επιλέγουν τις τρεις. Η ομάδα Β περιλαμβάνει
τέσσερις ερωτήσεις από τις οποίες οι μαθητές/τριες επιλέγουν τις δύο. Οι
ερωτήσεις μπορούν να αναλύονται σε δύο ισοδύναμα υποερωτήματα.
Κάθε ερώτηση βαθμολογείται με τέσσερις (4) μονάδες (4 Χ 5=20). Η Ομάδα Α
περιλαμβάνει ερωτήσεις που ελέγχουν τη γνώση και την κατανόηση της ιστορικής
ύλης που διδάχθηκαν οι μαθητές/τριες (εξήγηση ιστορικών όρων και εννοιών,
περιγραφή ή ταξινόμηση ιστορικών γεγονότων, φαινομένων ή περιόδων, κατανόηση ή
συνοπτική απόδοση του περιεχομένου μιας γραπτής ή εικαστικής ιστορικής πηγής,
κατανόηση και περιγραφή των σχέσεων που υφίστανται ανάμεσα σε διαφορετικά
ιστορικά γεγονότα, φαινόμενα κ.λ.π.).
Η Ομάδα Β περιλαμβάνει ερωτήσεις που ελέγχουν την ικανότητα των μαθητών/τριών
να αναλύουν στοιχεία και σχέσεις, να αξιολογούν τη δράση προσώπων ή ομάδων με
βάση συγκεκριμένο κριτήριο, να συνθέτουν ιστορικά δεδομένα.
Στη Γ` τάξη Γυμνασίου μπορεί να τίθεται και ερώτηση που αναφέρεται στη διάκριση
ανάμεσα στην αντικειμενική ιστορική πληροφορία και στην υποκειμενική γνώμη που
εκτίθεται σε μια ιστορική πηγή κ.λ.π.
Και στις δύο ομάδες ερωτήσεων μπορεί να δίνεται στους/στις μαθητές/τριες
φωτοτυπημένο ιστορικό υλικό προς επεξεργασία. Το υλικό αυτό δεν είναι
υποχρεωτικό να προέρχεται αποκλειστικά από το σχολικό τους βιβλίο.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Γραπτές δοκιμασίες αξιολόγησης των
μαθητών στο Γυμνάσιο
Σχετικά με τη διαδικασία γραπτής αξιολόγησης
των μαθητών κατά τη διάρκεια των τριμήνων στο Γυμνάσιο, ο κ. Γκλαβάς
υπενθυμίζει ότι ισχύουν οι διατάξεις του Π.Δ. 409/1994 (ΦΕΚ Α΄ 226) και
ειδικότερα:
τις
ολιγόλεπτες γραπτές δοκιμασίεςØ
(τεστ) (περ. β της παρ. 1 του άρ. 2 του Π.Δ. 409/1994), διάρκειας 10-15 λεπτών
(άρ. 3 του Π.Δ. 465/1981, ΦΕΚ Α΄ 129).
Τις ωριαίες
υποχρεωτικές γραπτέςØ
δοκιμασίες, οι οποίες γίνονται, χωρίς προειδοποίηση ανά μία κατά τη διάρκεια
των δύο πρώτων τριμήνων και καλύπτουν την ύλη ευρύτερης διδακτικής ενότητας υπό
τον όρο ότι προηγήθηκε κατά το προηγούμενο μάθημα σχετική ανακεφαλαίωση (περ. γ
της παρ. 1 του άρ. 2 του Π.Δ. 409/1994).
Οι γραπτές ωριαίες δοκιμασίες γίνονται με την
ευθύνη του διδάσκοντα, σε συνάρτηση με τον προγραμματισμό της διδακτέας ύλης.
Σχετικό πρόγραμμα κατατίθεται στο Διευθυντή του Σχολείου, ο οποίος σε
συνεννόηση με οικείους διδάσκοντες συντονίζει τη διεξαγωγή των δοκιμασιών αυτών
έτσι ώστε να αποφεύγεται η διενέργεια ωριαίων δοκιμασιών σε περισσότερα του
ενός μαθήματα την ίδια μέρα (παρ. 3 του άρ. 2 του Π.Δ. 409/1994).
ΟΔΗΓΙΕΣ
ΓΙΑ ΓΡΑΠΤΕΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2
ΟΔΗΓΙΕΣ Κ. ΣΑΚΚΑ ΓΙΑ ΣΥΝΤΑΞΗ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ
------------------------------------------------------------------------------------------------------------
